Radyatördeki Hava Hapsı Nasıl Çıkarılır

Soğutma sistemi kapalı bir devredir. İçine hava girdiğinde sıvı düzgün dolaşamaz, sıcak noktalar oluşur. Gösterge iğnesi zıplar, kalorifer soğuk üfler, genişleme kabında fokurdama duyulur. Bu belirtiler genelde tek şeye işaret eder: sistemde hava var.

Aşağıda havanın nereden girdiğini, hangi sırayla çıkarılacağını ve nerede hata yapıldığını bulacaksınız.

Sisteme Hava Nereden Girer?

• Soğutma sıvısı değişimi sonrası: Doldurma sırasında kalan hava boşlukları en sık sebeptir.
• Sızıntı: Motor soğurken sistemde vakum oluşur. Gevşek kelepçe veya çatlak hortumdan hava emilir.
• Arızalı radyatör kapağı: Basıncı tutamayan kapak, geri dönüş yolunu da bozar. Kapağın basınç testi ayrı bir konu olarak ele alınmayı hak eder.
• Silindir kapak contası: Yanma odasından soğutma kanalına geçen gaz, sürekli hava yapar. Genişleme kabı kaynıyor gibi kabarcık atıyorsa şüphelenin.
• Su pompası salmastrası: Aşınmış salmastra hem sızdırır hem hava emer.
• Seviyenin düşmesi: Sıvı azaldıkça pompa hava basmaya başlar.

Yani radyatörde hava hapsı çıkarma işlemi bazen tek başına yeterli olmaz. Hava tekrar tekrar birikiyorsa kaynağı bulmadan uğraşmak boşa emektir.

Hazırlık ve Güvenlik

• Motor tamamen soğuk olmalı. Sıcak sistemde kapağı açmak haşlanmayla sonuçlanır.
• Eldiven ve gözlük takın. Antifriz cilde ve göze zarar verir.
• Yanınızda 1-2 litre aynı tip soğutma sıvısı bulundurun. Farklı renk ve farklı standartta ürünü karıştırmayın.
• Aracı düz zemine alın. Mümkünse ön tarafı hafif yüksekte olsun.
• Hava tahliye vidalarının yerini önceden bulun. Genelde termostat gövdesinde, üst radyatör hortumu yakınında veya kalorifer borularında olur.

Adım Adım Havayı Çıkarma

1. Seviyeyi kontrol edin. Genişleme kabını ve varsa radyatör boğazını açın. Eksikse "MAX" çizgisine kadar tamamlayın.
2. Kaloriferi tam açın. Sıcaklık kolunu en yükseğe, fan kademesini en düşüğe alın. Böylece kalorifer radyatörü de devreye girer.
3. Ön tarafı yükseltin. Kriko veya rampa ile ön kısmı 15-20 cm kaldırın. Doldurma ağzı sistemin en yüksek noktası olsun. Hava yukarı doğru toplanır.
4. Tahliye vidasını gevşetin. Vida varsa yarım tur açın. Köpüklü sıvı yerine sürekli ve kabarcıksız akış gelene kadar bekleyin. Sonra sıkın.
5. Motoru çalıştırın. Kapak açık, rölantide bırakın. Sıvı seviyesi inip çıkacak. Azaldıkça yavaş yavaş ekleyin.
6. Termostatın açılmasını bekleyin. Sıcaklık çalışma değerine gelince üst hortum ısınır ve radyatörde bir dalgalanma başlar. Bu, ana devrenin açıldığı andır. Hava bu aşamada büyük oranda kabarcık şeklinde yukarı çıkar.
7. Gaza kısa kısa basın. 2500-3000 devirde 5-10 saniye tutup bırakın. Bunu birkaç kez tekrarlayın. Pompa debisi artar, sıkışan hava sürüklenir.
8. Hortumları sıkıştırın. Motor rölantideyken üst ve alt hortumları elinizle birkaç kez sıkıp bırakın. Kalın eldiven kullanın. Bu, borularda kalan cepleri harekete geçirir.
9. Kaloriferden sıcak hava geldiğini doğrulayın. Ilık veya soğuk üflüyorsa kalorifer radyatöründe hava kalmıştır. Devir yükseltme ve hortum sıkıştırma adımlarını tekrarlayın.
10. Fanın devreye girmesini bekleyin. Soğutucu fan çalışıp durduktan sonra kapağı kapatın. Fan hiç dönmüyorsa işlemi durdurup fan devresini kontrol edin.
11. Soğutun ve tekrar bakın. Motor soğuduktan sonra seviye mutlaka biraz düşer. Tamamlayın. Aynı işlemi ertesi gün bir kez daha kontrol edin.
12. Kısa bir test sürüşü yapın. 10-15 dakika sürün. Gösterge sabit kalıyor, kalorifer sıcak üflüyor ve kabın seviyesi oturmuşsa iş tamamdır.

Vakumlu Yöntem

Bazı motorlarda soğutma devresi karmaşıktır ve klasik yöntem yetmez. Vakum adaptörü, sistemdeki havayı basınçlı hava yardımıyla emer, sonra sıvıyı boşluğa çeker. Tek seferde temiz sonuç verir. Servislerin tercih ettiği yol budur.

Sık Yapılan Hatalar

• Sıcak motorda kapağı açmak. Basınçlı sıvı fışkırır. Her zaman soğuk bekleyin.
• Termostat açılmadan işlemi bitirmek. Radyatör devreye girmemişse hava hâlâ içeride kalır.
• Sadece genişleme kabından doldurmak. Bazı sistemlerde kap dolu görünürken motor bloğu boş kalabilir.
• Saf su veya musluk suyu koymak. Kireç ve korozyon yapar. Uygun antifriz karışımı kullanın.
• Tahliye vidasını fazla sıkmak. Plastik vidalar kolay kırılır. El sıkması yeterlidir.
• Havanın kaynağını aramamak. Bir haftada tekrar hava yapıyorsa sistemde kaçak var. Sızıntı onarımı, kapak testi veya conta kontrolü gerekir.
• Aşırı ısınma varken sürmeye devam etmek. Kapak contası ve silindir kapağı zarar görür. Kenara çekip motoru durdurun.

Belirtilere Göre Hızlı Ayrım