Radyatör Tıkalı mı: Basit Test Yöntemi

Motor ısınıyor ama soğutma sıvısı tam, fan dönüyor, termostat yeni. Geriye tek şüpheli kalır: radyatörün kendisi. Tıkalı bir radyatör, dışarıdan bakınca sağlam görünür. Anlamak için birkaç basit kontrol yeterli.

Aşağıdaki radyatör tıkalılık testi için özel alet gerekmez. Bir termometre (tercihen kızılötesi), eldiven, hortum ve biraz sabır yeterli.

Tıkanıklık İki Türlüdür

• Dış tıkanıklık (hava tarafı): Petek kanatlarının arasına yaprak, böcek, çamur, yol tuzu dolar. Hava geçmez, radyatör soğuyamaz.
• İç tıkanıklık (sıvı tarafı): Boruların içinde pas, kireç, eski antifrizden kalan jel birikir. Sıvı geçmez, ısı taşınamaz.

Belirtileri benzer: rölantide ısı yükselir, yokuşta iğne tırmanır, kaloriferden soğuk hava gelir. Ama çözümleri farklı. Bu yüzden önce hangisi olduğunu bulmak gerekir.

Adım Adım Test

1. Motoru tamamen soğutun. En az 2 saat bekleyin. Sıcak sistemde radyatör kapağını açmak ciddi yanık riskidir. Kapağa dokunmadan önce üst hortumu sıkın; sertse basınç var demektir, bekleyin.

2. Peteğe ışık tutun. Radyatörün arkasından el feneriyle ışık verin, önden bakın. Işık her yerden eşit sızmalı. Karanlık lekeler tıkalı bölgelerdir. Ön tampon ızgarasını sökmeniz gerekebilir; klima kondenseri radyatörün önünde olduğu için ikisinin arasına da bakın. Çoğu araçta pislik tam bu aradadır.

3. Kanatları elle yoklayın. Ezilmiş, yatmış kanatlar da hava akışını keser. Parmakla hafifçe bastırın; toz bulutu kalkıyorsa dış temizlik şart.

4. Sıvının rengine ve kıvamına bakın. Kapağı açın (soğukken). Sıvı berrak yeşil, kırmızı veya mavi olmalı. Kahverengi, paslı, yağlı film taşıyan ya da içinde tortu yüzen sıvı iç tıkanıklığın habercisidir. Kapağın alt yüzeyinde ve dolum boğazında kabuklaşma varsa aynı kabuk boruların içinde de vardır.

5. Kapağın kendisini kontrol edin. Contası sertleşmiş, yayı gevşemiş kapak sistemi basınçsız bırakır ve ısınma yapar. Bu ayrı bir test konusu; ama tıkanıklık aramadan önce kapağı elemek zaman kazandırır.

6. Sıcaklık haritası çıkarın (en değerli adım). Motoru çalıştırın, normal çalışma sıcaklığına gelmesini bekleyin. Termostat açıldıktan sonra kızılötesi termometreyle radyatör yüzeyini tarayın:

   • Üstten alta doğru kademeli bir soğuma normaldir. Üst 90 °C civarı, alt 70-75 °C civarı.
   • Bir bölge diğerlerinden 15-20 °C soğuksa, oradan sıvı geçmiyor demektir. Klasik tablo: üst köşe sıcak, alt orta bölge buz gibi.
   • Radyatörün tamamı neredeyse aynı sıcaklıktaysa ve motor ısınıyorsa, ısı transferi olmuyordur; iç kabuklanma şüphesi yüksek.

   Termometre yoksa el sırtıyla mesafeli yoklayın; sıcaklık farkı belirginse zaten elle bile hissedilir.

7. Hortumları karşılaştırın. Motor sıcakken üst hortum sıcak, alt hortum belirgin şekilde daha serin olmalı. İkisi de aynı derecede kaynar gibiyse dolaşım zayıftır. Alt hortum tamamen soğuksa ya termostat açılmıyordur ya radyatör içi tıkalıdır.

8. Akış hızını gözle görün. Motor soğukken kapağı açın, çalıştırın, termostat açılana kadar bekleyin. Dolum boğazından bakınca sıvının düzgün bir akıntıyla hareket ettiğini görmelisiniz. Kıpırtısız duruyorsa ya da bol kabarcık geliyorsa, ikinci durumda hava hapsi veya conta kaçağı da düşünülmeli.

9. Boşaltma testi yapın. Kesin sonuç veren yöntem budur. Sistem soğukken alt tapayı açın ve sıvıyı bir kaba boşaltın. Normalde kalın, kesintisiz bir akış gelir. Damlar gibi, ince ve tıkırtılı geliyorsa alt hazne tıkalıdır. Boşalan sıvıyı bekletin; dipte kum gibi tortu çökeliyorsa teşhis netleşmiştir.

10. Ters yönde su verin. Radyatör boşken alt çıkışa hortumla su verin, üstten geri gelen suyu izleyin. Basınç düşükse, su üstten zar zor çıkıyorsa veya kahverengi çamur geliyorsa tıkanıklık kanıtlanmıştır. Bu adım aynı zamanda basit bir ön temizliktir.

Sonucu Nasıl Okumalı

Sık Yapılan Hatalar

• Sıcak motorda kapağı açmak. Basınçlı kaynar sıvı fışkırır. Kural: dokunulabilecek kadar soğuk değilse açma.
• Termostat açılmadan ölçüm yapmak. Soğuk radyatör her zaman soğuktur; bu tıkanıklık kanıtı değildir. Ölçümü mutlaka termostat açıldıktan sonra yapın.
• Peteği yüksek basınçlı yıkayıcıyla ezmek. Kanatlar alüminyumdur, yatar ve kalıcı ol